~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
* από το 1988 * Είκοσι και εννέα (29) xρόνια στο χώρο των εκδόσεων * στηρίζουμε τους δημιουργούς... και είμαστε δίπλα στους ανα-Γνώστες με αγάπη και σεβασμό στο βιβλίο.............. τηλ. επικοινωνίας: 210-8656.731 & email: yfosmagazine@gmail.com
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

~~


"O άνθρωπος πρέπει κάθε μέρα ν᾽ακούει ένα γλυκό τραγούδι, να διαβάζει ένα ωραίο ποίημα, να βλέπει μια ωραία εικόνα και, αν είναι δυνατόν, να διατυπώνει μερικές ιδέες. Αλλιώτικα χάνει το αίσθημα του καλού και την τάση προς αυτό...". Γκαίτε.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΪΒΑΛΗ {από το 1988]

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΪΒΑΛΗ {από το 1988]
για επικοινωνία στα τηλ.: 22940 99125 & 210 8656.731 [καθημερινά 9.00 π.μ. με 9.00 μ.μ.] email:panosaivalis@gmail.com

Κάνουμε τις αγορές μας από τα καταστήματα της γειτονιάς μας

Πέμπτη, 12 Οκτωβρίου 2017

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΚΔΟΣΗΣ την Τετάρτη, 18 Οκτωβρίου 2017, ώρα 19.00 στο ΜΕΓΑΡΟΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ) από το Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών

ΕΚΔΗΛΩΣΗ // ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ



Το Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών
σας καλεί στην παρουσίαση της έκδοσης Γαμήλια έθιμα των Βλαχοχωρίων της Πίνδου. Πρώιμες λαογραφικές καταγραφές φοιτητών του Ν. Γ. Πολίτη
(Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, 
Σειρά Πηγές του Λαϊκού Πολιτισμού, αρ. 12, Αθήνα 2017)
την 
Τετάρτη, 18 Οκτωβρίου 2017, ώρα 19.00
Ανατολική Αίθουσα του Μεγάρου της Ακαδημίας Αθηνών, Πανεπιστημίου 28

Ο τόμος, με εισαγωγή του επιμελητή της έκδοσης και διευθύνοντος του Κέντρου Λαογραφίας Ευαγγ. Καραμανέ, περιλαμβάνει κείμενα των αειμνήστων Στέργιου Ζ. Παπαγεωργίου και Βασίλη Βήκα, όπως και του Ζήση Μότσιου, φοιτητών του ιδρυτού της Ελληνικής Λαογραφίας Νικολάου Πολίτη (1852-1921), με θέμα τα έθιμα του γάμου στους Βλάχους. Τα τρία κείμενα αποτελούν πρωτογενείς λαογραφικές καταγραφές. Oι συγγραφείς περιγράφουν τα έθιμα του γάμου, όπως τα έχουν γνωρίσει βιωματικά στους τόπους καταγωγής τους δηλαδή την Σαμαρίνα Γρεβενών ο Στ. Παπαγεωργίου, την Καλομοίρα (παλ. Γουδοβάσδα) Τρικάλων ο Βασ. Βήκας, το Καλοχώρι (παλ. Τόιβασι) Λάρισας και το Ιστόκ Αχρίδας (οι κάτοικοι τους κατάγονται από το Περιβόλι Γρεβενών) ο Ζ. Μότσιος. Ένα τέταρτο κείμενο του Τρικαλινού Αλέξανδρου Χατζηγάκη μας μεταφέρει στην ατμόσφαιρα των χρόνων που γράφτηκαν οι τρεις συλλογές της παρούσας έκδοσης δηλαδή στις αρχές τις δεύτερης δεκαετίας του 20ου αιώνα και αποτυπώνει το περιστατικό μιας τυχαίας συνάντησης στην οδό Σταδίου των Αθηνών το φθινόπωρο του 1913, κατά την οποία ο συμπατριώτης του Βασίλης Βήκας, φοιτητής φιλολογίας και βοηθός του Νικολ. Πολίτη στο Πανεπιστήμιο, τον συστήνει στον διαπρεπή λαογράφο.
Η έκδοση σε ενιαίο τόμο των δυσεύρετων ή αδημοσίευτων και μάλλον άγνωστων στο ευρύτερο κοινό αυτών κειμένων από το Κέντρο Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών αναμένεται να συμβάλει στην καλύτερη γνώση του τοπικού παραδοσιακού μας πολιτισμού και στην πατριδογνωσία εν γένει κυρίως από τις νεότερες γενιές.
Ο τόμος φιλοξενείται στην εκδοτική σειρά «Πηγές του Λαϊκού Πολιτισμού» που ιδρύθηκε από την τέως διευθύντρια του Κέντρου Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη το 2002, απευθύνεται στο ευρύ κοινό και έχει ως σκοπό την παρουσίαση και επιστημονική έκδοση αδημοσίευτου λαογραφικού υλικού, που φυλάσσεται στα αρχεία και τις συλλογές του, σε συνεργασία κυρίως με φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και του πολιτισμού. Μέχρι σήμερα έχουν κυκλοφορηθεί, πάντοτε με δαπάνες των ενδιαφερομένων φορέων, δώδεκα τίτλοι σε 13 τόμους και 18 δίσκους πυκνής έγγραφής (CD, DVD), ενώ ευρίσκονται σε στάδιο προετοιμασίας τουλάχιστον οκτώ νέοι πολυσέλιδοι τόμοι.
Την έκδοση θα παρουσιάσουν: Βασίλης Νιτσιάκος, καθηγητής της Λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Σταμάτης Μπέης, ερευνητής του Κέντρου Ερεύνης των Νεοελληνικών Διαλέκτων και Ιδιωμάτων - Ι.Λ.Ν.Ε. της Ακαδημίας Αθηνών, Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη, τέως διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών. Την εκδήλωση θα συντονίσει ο Ευάγγελος Καραμανές, διευθύνων το Κέντρο Λαογραφίας και επιμελητής της έκδοσης. 

Για περισσότερες πληροφορίες δείτε στην δικτυακή πύλη του Κέντρου.

Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας
της Ακαδημίας Αθηνών
Ηπίτου 3, 10557 Αθήνα

Hellenic Folklore Research Centre
Academy of Athens
3, Ipitou St. – Athens 105 57, Greece

_______________

Τετάρτη, 27 Σεπτεμβρίου 2017

Μια ψυχή που δε φοβάται

      ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ     


γράφει η Ασπασία Γεωργιλή, 
Κοινωνική Λειτουργός

Μια ψυχή που δε φοβάται καταρχήν μάχεται, φοράει τις ασπίδες της και πέφτει στον αγώνα, όχι στο παρασκήνιο άλλα πρώτη και πολεμά. Προσπαθεί να επιβιώσει χωρίς φιλέκδικα αισθήματα, χωρίς να θέλει να παρασημοφορηθεί. Μια καθάρια γενναία ψυχή, που με τρόπο ταπεινό, απλώς προσπαθεί να επιβιώσει. Δεν νιώθει θυμό…

Εν συνεχεία, διαλέγει τα καλύτερα χαρτιά της και ποντάρει. Δε φοβάται μήπως χάσει, για την ακρίβεια δε φοβάται τίποτα γιατί απλώς δε γνωρίζει τι πάει να πει φόβος. Για εκείνη είναι ένα παιχνίδι με κάποιους κανόνες και τίποτα παραπάνω. Μια τέτοια ψυχή διαπραγματεύεται, τσοντάρει και πάει πάσο. Ότι και να γίνει, δε θα πάψει να πιστεύει και να ελπίζει.
Είναι γενναία και ηρωική χωρίς τυμπανοκρουσίες και τσαρλατανισμούς, είναι αληθινή και αξιακά όμορφη, αγνή όπως ακριβώς γεννήθηκε, σχεδόν ολόλευκη. Δεν κολακεύεται εύκολα από λόγια, προτιμά να σκύβει το κεφάλι ευλαβικά και δεν κάνει θόρυβο στο πέρασμά της. Δεν ονειρεύεται παλάτια, φτιασίδια, δεν καθυποτάσσεται σε υλικά κομψοτεχνήματα, γιατί γνωρίζει πολύ καλά ότι αυτά δεν αρκούν για να την ζεστάνουν. Εκείνη προτιμά να κουρνιάζει στην αγκαλιά άλλων ψυχών και αυτό ακριβώς επιδιώκει στο διάβα της ζωής της. Παραμένει ελεύθερη…


Δίνει απλόχερα όχι για να γίνει αρεστή, ξέρει άλλωστε ότι είναι και εφήμερη, τι νόημα θα είχε… είναι έξυπνη. Έξυπνη όμως, όχι πονηρή. Είναι ανθεκτική παρότι πονάει πολύ. Εκείνη αντέχει και ξανά δίνει. Λιγάκι επιφυλακτικότερα αυτή τη φορά, αλλά δίνει… θα της περάσει σύντομα!
Μια ψυχή που δε φοβάται ξέρει να γλεντά με ή χωρίς ενοχές, εκείνη θα γλεντήσει και θα γελάσει δυνατά, αυτός ο θόρυβος της επιτρέπεται.
Ορθώνει το ανάστημα και μιλά, δε σιωπά, δε δειλιάζει να πει αυτό που νιώθει, αυτό που θέλει να εκφράσει, ασφαλώς και πάντα με αβροφροσύνη και όχι με μυστικοπαθή και πλάγιους τρόπους. Κοινώς δε γουστάρει τις μπηχτές… είναι ευγενική, μαλακιά στο λόγο της, δεν κρίνει, δε δικάζει, εκείνη ξέρει και συγχωρεί. Βασικά επιλέγει να προχωρήσει.


Μια τέτοια ψυχή ερωτεύεται, χαμογελά διάπλατα και πέφτει με τα μούτρα. Φιλεύει αγάπη και στοργή, γίνεται εκείνη παραμυθία μιας άλλης φοβισμένης και παραδόπιστης ψυχής. Σιγά σιγά χωρίς να βιάζεται παραμένοντας ψύχραιμη. Αλητεύει που και που και καλοπερνά. Μια αδιόρατη ενέργεια τη διαπερνά και έχει ακούραστη όρεξη για να ζήσει, να δοκιμάσει, να δει και να ακούσει… δε γερνά αυτή η ψυχή. Δε συμβουλεύει μονάχα θέλει να μάθει κι άλλα.Ήταν και παραμένει σοφή. Μια τέτοια λοιπόν ψυχή, δε σταματά να υπάρχει στο χωροχρόνο και ευτυχώς, αφήνει πίσω της κάποιους που τη θαύμασαν και θέλησαν να της μοιάσουν.
Και αν σκέφτεστε ότι τέτοιες ψυχές είναι φανταστικές και ότι η περιγραφή αυτή αποτελεί καθ’ υπερβολήν άγια και ανύπαρκτη, όντως δε γνώρισα και πολλούς με μια τέτοια ψυχή, όμως την ώρα της αποτύπωσης των παραπάνω γραμμών, σίγουρα είχα έναν άνθρωπο με μια τέτοια ψυχή στη σκέψη μου.…άρα υπάρχει ελπίδα!
Ασπασία Γεωργιλή, 
Κοινωνική Λειτουργός

___________

Σάββατο, 16 Σεπτεμβρίου 2017

Μαχαλάδες και σοκάκια της Πόλης - Ταρλάμπασι (μέρος 1ο)



Ταρλάμπασι (μέρος 1ο) 

Η γειτονιά των Ρωμιών του 19ου αιωνα και μέχρι τις απελάσεις του 64. Τα περισσότερα σπίτια χτισμένα στα τέλη του 18ου αιώνα, εδώ και μερικά χρόνια κατεδαφίζονται με σκοπό την ανακατασκευή της περιοχής. Πολλά είναι άδεια κουφάρια, άλλα κατοικούνται ακόμα και κάποια ήδη έχουν ανακαινισθεί. Ο κόσμος που μένει πια εδώ συνήθως ταιριάζει απόλυτα με το περιβάλλον και τα κτίρια. Παιδάκια που μεγαλώνουν ευτυχισμένα στους δρόμους, χωρίς να έχουν συναίσθηση των συνθηκών της ζωής τους. Μία γειτονιά που για να τη διασχίσεις ως ξένος, καλό είναι να μην είσαι μόνος ακόμα και κατά τη διάρκεια της ημέρας, κυρίως αν έχεις και κάποιο φωτογραφικό εξοπλισμό

Μαχαλάδες και σοκάκια της Πόλης [1]


Ταρλάμπασι (μέρος 2ο). 

Ο κόσμος που έμενε κάποτε εδώ δεν ανήκε ποτέ στην κάστα των πλουσίων, ήταν όμως άνθρωποι με καθαρά νοικοκυριά, πεντακάθαρα τα "σέτια" στις εισόδους των σπιτιών, τα παιδάκια που έπαιζαν και έτρεχαν στις κατηφοριές λερώνονταν από το παιχνίδι και όχι από την απλυσιά, τα τζάμια έλαμπαν από την πάστρα. Οι άνθρωποι που συναντούσες στο δρόμο δεν ήταν καχύποπτοι ή επιθετικοί όπως είναι οι σημερινοί κάτοικοι, οι οποίοι ακόμα και Τούρκικα που μιλούν δεν είναι κατανοητοί. Ντόπιοι μεν , ξένοι στον τόπο τους δε, ερχόμενοι από τα βάθη της Ανατολής οι περισσότεροι, αλλά και αρκετοί μετανάστες. Ενας αχταρμάς ηθών, εθίμων, κοινωνικής ή μάλλον αντικοινωνικής συμπεριφοράς και φυσικά με πλήρη άγνοια για την προστασία του περιβάλλοντος (σαν ανέκδοτο ακούγεται αυτό). Βρώμικες σαπουνάδες από τις μπουγάδες και τα χαλιά που πλένονται στο δρόμο, σκουπίδια παντού και μπάζα από τις κατεδαφίσεις της γειτονιάς, εναρμονισμένα όλα μαζί με τους ανθρώπους.

Μαχαλάδες και σοκάκια της Πόλης




Ταρλάμπασι( μέρος 3ο). 


Βλέποντας το ενδιαφέρον σας για την περιοχή και αφού πολλοί αναφέρατε τους δρόμους, στους οποίους κατοικούσατε, η σημερινή ανάρτηση περιλαμβάνει και μερικές ταμπέλες με τα ονόματα των σοκακιών και ελπίζω κάποιοι από εσάς να αναγνωρίσετε τις γειτονιές σας. Θα ήθελα πολύ να μπορούσα να σας δώσω περισσότερες εικόνες με συγκεκριμένες διευθύνσεις, όμως ειλικρινά είναι πλέον μία επικίνδυνη περιοχή και η φωτογράφηση έγινε με αρκετές παρεξηγήσεις και προσπάθειες παρεμπόδισης από τον κόσμο, αν και κάποιοι πόζαραν και οικιοθελώς. Θα ήθελα να επισημάνω ότι η εκκλησία σε αυτή την ανάρτηση είναι μία από τις παλαιότερες των Αρμενίων, χτισμένη το 1846, αφού έχουμε συνηθίσει να αναφερόμαστε πάντα στον Άγιο Κωνσταντίνο, ο οποίος είναι μεταγενέστερος κατά 15 χρόνια.





Μαρσέλ Προυστ: Ο φόβος του νοικάρη

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ


Η ιδιόχειρη επιστολή του Μαρσέλ Προυστ


Στις 15 Ιουλίου 1919, ο γάλλος συγγραφέας Μαρσέλ Προυστ συνέταξε μία ιδιόχειρη επιστολή, με παραλήπτη τον γιο της ιδιοκτήτριας του σπιτιού, στο οποίο διέμενε.
Στην επιστολή κατήγγειλε τις «υπερβολικά θορυβώδεις ερωτικές περιπτύξεις» των γειτόνων του. «Οι γείτονες με τους οποίους μοιράζομαι το διαμέρισμα κάνουν έρωτα κάθε μέρα με ένα πάθος, το οποίο ζηλεύω» γράφει μεταξύ άλλων ο Προυστ που συνήθιζε να κοιμάται νωρίς.
«Ζηλεύω αυτούς τους ανθρώπους που μπορούν να βγάζουν τέτοιες κραυγές, ώστε την πρώτη φορά νόμισα ότι επρόκειτο για δολοφονία», ομολογεί με χιούμορ ο συγγραφέας του εμβληματικού μυθιστορήματος «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο».
Ο Προυστ υπενοικίαζε ένα διαμέρισμα από την ηθοποιό Ρεζάν και φοβόταν μήπως η ιδιοκτήτρια νόμιζε ότι αυτός ευθύνεται για τη φασαρία που διατάρασσε τη νυκτερινή ησυχία. Η επιστολή απευθύνεται στον γιο της ηθοποιού, Ζακ Πορέλ, με την παράκληση αυτός να ενημερώσει τη μητέρα του ότι «ο Μαρσέλ δεν έχει ούτε πιάνο, ούτε ερωμένη».
Ο συγγραφέας, που είχε μετακομίσει στο σπίτι της οδού Λοράν Πισά στο 16ο διαμέρισμα του Παρισιού στις 31 Μαΐου του 1919, θα το εγκαταλείψει τελικά την 1η Οκτωβρίου.
Σχεδόν έναν αιώνα μετά, στις 29 Απριλίου 2017, η επιστολή διαμαρτυρίας του διάσημου γάλλου συγγραφέα πουλήθηκε σε δημοπρασία του οίκου Ντρουό στο Παρίσι, αντί 28.336 ευρώ.
______________

Οι έρωτες του Παπαδιαμάντη

ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

O Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης ήταν κλειστός τύπος. Μια φορά, όμως, πήρε το θάρρος και απήγγειλε στον Μιχαήλ Μητσάκη ένα ερωτικό του ποίημα. Εκείνος θέλοντας να τον πειράξει:
- Ώστε έτσι, κύριε Αλέξανδρε! Έχουμε έρωτες και τους τραγουδούμε τόσο όμορφα!
- Εγώ δεν έχω έρωτες, αποκρίθηκε ο Παπαδιαμάντης, χαμηλώνοντας τα μάτια. Ο ήρωάς μου έχει!

___________

Πέμπτη, 7 Σεπτεμβρίου 2017

AΡΚΑΔΙΚΟ ΒΗΜΑ-online.gr: Ο Τηλεοπτικός Σταθμός της Βουλής των Ελλήνων αναδεικνύει στο πρόγραμμα του, τη μουσική και το χορό

AΡΚΑΔΙΚΟ ΒΗΜΑ-online.gr: Ο Τηλεοπτικός Σταθμός της Βουλής των Ελλήνων αναδε...:
 
     ΒΟΥΛΗ-ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
 Ενημερωτικό Δελτίο 7/9/2017 
 Ο Τηλεοπτικός Σταθμός της Βουλής των Ελλήνων αναδεικνύει στο πρόγραμμα του, τη μουσ...

Παρασκευή, 1 Σεπτεμβρίου 2017

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΕ BAZAAR ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ UNICEF ΣΤΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΕΤΡΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ



ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Με την ευκαιρία της νέας σχολικής χρονιάς
σας προσκαλούμε τη Δευτέρα 4 Σεπτεμβρίου 2017 στο σταθμό του Μετρό ΣΥΝΤΑΓΜΑ,
στο μεγάλο Σχολικό μας Βazaar
στις 12.00 το μεσημέρι
για την παρουσίαση της νέας συλλογής σχολικών ειδών της UNICEF 2017.
Μικροί μαθητές θα στείλουν το δικό τους μήνυμα για τη νέα σχολική χρονιά και το δικαίωμα κάθε παιδιού στην εκπαίδευση.
Θα παρουσιασθεί επίσης Έκθεση Φωτογραφίας για το έργο της UNICEF και την προώθηση της εκπαίδευσης των παιδιών στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο.
Η ποιοτική εκπαίδευση αποτελεί δικαίωμα κάθε παιδιού και προϋπόθεση για την ευημερία και την ανάπτυξή του. Αγοράζοντας Σχολικά UNICEF βοηθάτε να πάνε σχολείο ακόμα περισσότερα παιδιά.
Το Bazaar θα είναι ανοικτό
από τη Δευτέρα 4 έως και την Παρασκευή 8 Σεπτεμβρίου
από τις 9 το πρωί έως τις 9 το βράδυ.
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

Τετάρτη, 23 Αυγούστου 2017

Φιλολογικός Λούσιος: Αφιερωμένες στον Ν. Γκάτσο οι φετινές εκδηλώσεις στις Πρέσπες

Φιλολογικός Λούσιος: Αφιερωμένες στον Ν. Γκάτσο οι φετινές εκδηλώσεις σ...:
ΕΥ ΖΗΝ / Τρίτη 22 Αυγούστου 2017,

 Aφιέρωμα στον ποιητή και στιχουργό Νίκο Γκάτσο
 [ Γεννήθηκε  στην Ασέα Αρκαδίας το 1911 και πέθανε το 1992 στην Αθήνα......


διαβάστε την συνέχεια εδώ

Δευτέρα, 7 Αυγούστου 2017

Ι. Σειραδάκης (αστροφυσικός): Η γνώση κάνει την ομορφιά ομορφότερη

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ - ΑΠΕ 

Τη βλέπουμε ξαπλωμένοι στο κρεβάτι μας, χωρίς να χρειάζεται να σηκώσουμε το κεφάλι μας ψηλά στον ουρανό και αυτό μας αρέσει. Όσο περισσότερα στοιχεία περιέχει η ατμόσφαιρα, τόσο πιο πορφυρένιο είναι το χρώμα της. Καθώς σουρουπώνει τη Δευτέρα 7 Αυγούστου θα κάνει τη μεγαλοπρεπή εμφάνισή της και εκεί λίγο πριν τις 9 το βράδυ ένα μικρό τμήμα της θα «κρυφτεί» πίσω από τη Γη. Η μερική έκλειψη Σελήνης, ένα σπάνιο αστρονομικό φαινόμενο, είναι το «δώρο» που επιφυλάσσει η φετινή αυγουστιάτικη πανσέληνος σε μικρούς και μεγάλους, ρομαντικούς, επιστήμονες, ερασιτέχνες φωτογράφους και παρατηρητές των ουράνιων σωμάτων. Για τους ξενύχτηδες, τη μοναδική αυτή βραδιά, η ακριβής ώρα που θα διέλθει η Σελήνη από τον τοπικό μεσημβρινό είναι στη 1.38, ξημερώματα 8ης Αυγούστου.

Ο Ιωάννης Σειραδάκης, διεθνώς αναγνωρισμένος αστροφυσικός, ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ και ευρύτερα γνωστός για τη μελέτη του Μηχανισμού των Αντικυθήρων άφησε για λίγο στην άκρη τη δύσκολη επιστημονική ορολογία και του νόμους της Φυσικής καιμίλησε στο Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ)για την ομορφιά της ουράνιας ενατένισης και το εντυπωσιακό φαινόμενο της 7ης Αυγούστου, εξηγώντας πως ανάμεσα στις 8.30-9.30 μ.μ. θα μπορέσουμε να παρατηρήσουμε ότι η Γη είναι σφαιρική, καθώς η σκιά της θα αποτυπωθεί κυκλική πάνω στην επιφάνεια της πανσελήνου!
«Η γνώση κάνει την ομορφιά ομορφότερη», διαβεβαιώνει ο καθηγητής και δίνει οδηγίες για μία επιτυχημένη «συλλογή» πεφταστεριών σε αυτούς, που θα έχουν την τύχη να βρίσκονται κοντά σε κάποια παραλία, εκεί στις 11-13 Αυγούστου: «Διαλέξτε ένα σκοτεινό μέρος, μακριά από τα φώτα της πόλης, ξαπλώστε αναπαυτικά σε μια πολυθρόνα ή στην άμμο με τους φίλους σας, και όταν περάσει το δειλινό, αρχίστε να μετράτε πεφταστέρια. Και αν κάνετε και μια ευχή, ας είναι καλή και ας πιάσει τόπο».
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του καθ. Ιωάννη Σειραδάκη στο Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων:
Γιατί η πανσέληνος του Αυγούστου είναι τόσο φημισμένη; Είναι ότι η νύχτα γίνεται πιο φωτεινή, είναι το χρώμα της πορφύρας, που προδιαθέτει για περισσότερο ρομαντισμό, είναι ότι το καλοκαίρι ο κόσμος έχει μία πιο χαλαρή διάθεση;
Περίπου όλα αυτά! Πανσέληνο έχουμε όταν η Σελήνη βρίσκεται αντιδιαμετρικά (ως προς τη Γη) από τον Ήλιο. Έτσι, η πανσέληνος είναι ορατή (δηλαδή βρίσκεται πάνω από τον ορίζοντα) από έναν τόπο, μόνο όταν ο Ήλιος βρίσκεται κάτω από τον ορίζοντα, δηλαδή τις βραδινές ώρες. Όσο πιο χαμηλά (κάτω από τον ορίζοντα) βρίσκεται ο Ήλιος τη στιγμή της πανσελήνου, τόσο πιο ψηλά στον ουρανό θα δούμε τη Σελήνη και αντιθέτως!
Όλοι γνωρίζουμε ότι οι μέρες του καλοκαιριού είναι μεγαλύτερες και οι νύχτες μικρότερες. Αυτό συμβαίνει γιατί το καλοκαίρι ο Ήλιος δεν κατεβαίνει χαμηλά κάτω από τον ορίζοντα. Έτσι τον Αύγουστο, το κατακαλόκαιρο, το ύψος της αντιδιαμετρικής πανσελήνου είναι μικρό και εύκολα τη βλέπουμε ξαπλωμένοι στο κρεβάτι μας ή σε μία πολυθρόνα, χωρίς να χρειάζεται να σηκώσουμε το κεφάλι μας ψηλά στον ουρανό και αυτό μας αρέσει! Καθώς μάλιστα, κοντά στον ορίζοντα, το φως της διατρέχει μεγαλύτερο πάχος ατμόσφαιρας, η οποία σύμφωνα με τους νόμους της Φυσικής απορροφά και διαχέει επιλεκτικά τα κυανά χρώματα, η Σελήνη παίρνει το χρώμα της πορφύρας.
Ποια στοιχεία στην ατμόσφαιρα επηρεάζουν το χρώμα της Σελήνης;
Οι υδρατμοί, η σκόνη και οι ρύποι επηρεάζουν το χρώμα της Σελήνης και του Ήλιου. Στους ρύπους συμπεριλαμβάνονται τόσο οι ανθρωπογενείς (καύσεις από αστικές ή βιομηχανικές πηγές, αγροτικές ή γεωργικές πηγές, κ.α.), όσο και οι φυσικοί (αποσάθρωση από ανέμους, πυρκαγιές δασών, ηφαιστειακές εκρήξεις, μετακινήσεις άμμου, κ.α.). Ουδέν κακόν, όμως, αμιγές καλού, όπως μας δίδαξαν οι στωικοί φιλόσοφοι! Όσο περισσότερα στοιχεία περιέχει η ατμόσφαιρα, τόσο πιο όμορφα και πορφυρένια είναι τα ηλιοβασιλέματα και οι ανατολές ή δύσεις της Σελήνης? Και τόσο πιο κυανός ζωγραφίζεται ο ουρανός στον οποίο διαχέεται το φως.
Ποια είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της φετινής αυγουστιάτικης πανσελήνου και ποια είναι η ακριβής ώρα της;
Η ακριβής ώρα της αυγουστιάτικης πανσελήνου είναι στη 1.38 ξημερώματα της 8ης Αυγούστου. Όμως στις 7 Αυγούστου, το βραδάκι, σχεδόν πανσέληνο, θα συμβεί ένα σχετικά σπάνιο αστρονομικό φαινόμενο: Καθώς η Σελήνη θα κινείται σχεδόν αντιδιαμετρικά του Ήλιου, ένα μικρό τμήμα αυτής θα «κρυφτεί» πίσω από τη Γη μας, η σκιά της οποίας θα αποτυπωθεί κυκλική, πάνω στην επιφάνεια της πανσελήνου. Δηλαδή θα έχουμε μια «μερική έκλειψη Σελήνης». Το φαινόμενο θα έχει αρχίσει λίγο πριν ανατείλει η Σελήνη (στις 8 και 20) και θα κορυφωθεί στις 9 και 20 το βράδυ. Ας σημειωθεί, ότι οι αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν πολύ καλά ότι η γη είναι σφαιρική, παρατηρώντας το κυκλικό σχήμα της σκιάς της Γης κατά τις σεληνιακές εκλείψεις.
Ποιο μέρος της Ελλάδας έχει φέτος μεγαλύτερο επιστημονικό ενδιαφέρον για την παρακολούθηση του φαινομένου;
Οι πανσέληνοι και οι εκλείψεις της Σελήνης, όταν συμβαίνουν, φαίνονται από όλο το ημισφαίριο της Γης από το οποίο είναι ορατή η Σελήνη, διότι η σκιά που αφήνει πίσω της η Γη είναι τόσο μεγάλη, ώστε καλύπτει ολόκληρη τη Σελήνη. Γενικά, εκλείψεις συμβαίνουν όταν ο Ήλιος, η Γη και η Σελήνη βρίσκονται σε ευθεία γραμμή. Η Σελήνη περιφέρεται γύρω από τη Γη με περίοδο περίπου ενός μηνός. Όταν η Γη παρεμβάλλεται ανάμεσα στον Ήλιο και τη Σελήνη έχουμε σεληνιακή έκλειψη. Αντιθέτως, όταν η Σελήνη παρεμβάλλεται μεταξύ του Ήλιου και της Γης, έχουμε ηλιακή έκλειψη.
Φέτος, δεκατέσσερις ημέρες μετά την αυγουστιάτικη πανσέληνο, στις 21 Αυγούστου, θα συμβεί αυτό ακριβώς: Μία ολική έκλειψη Ηλίου, ορατή από τη Βόρειο Αμερική (δυστυχώς μη ορατή από τη χώρα μας). Μία πολυμελής αποστολή, υπό την αιγίδα του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (καθηγητές, φοιτητές -μεταπτυχιακοί και προπτυχιακοί, ερασιτέχνες αστρονόμοι) θα μεταβεί στις Ηνωμένες Πολιτείες (στο Salem, Oregon και στο Carbondale, Illinois) με εξειδικευμένα όργανα παρατήρησης. Στην αποστολή θα συμμετάσχουν και διακεκριμένοι συνάδελφοι από το εξωτερικό. Σκοπός της αποστολής είναι ο εντοπισμός χημικών στοιχείων στην ατμόσφαιρα του Ήλιου, η μέτρηση της θερμοκρασίας της και η μελέτη δυναμικών φαινομένων (εκρήξεις στη φωτόσφαιρα και χρωμόσφαιρα, ταχύτητα εκροών κ.α.). Εκτιμούμε πως θα έχουμε τα πρώτα προς δημοσίευση αποτελέσματα μετά από λίγους μήνες.
Είναι δύσκολο για εσάς να αφεθείτε ως απλός παρατηρητής στην ομορφιά του ολόγιομου φεγγαριού, μίας ολικής έκλειψης Ηλίου, κ.λπ. ή η επιστημονική γνώση των φαινομένων κάνει ακόμη πιο γοητευτικά τα θεάματα;
Καθόλου δύσκολο! Πολλές φορές μάλιστα, παρακολουθώντας τα καταπληκτικά θεάματα που μας προσφέρει η Φύση, ιδιαιτέρως κατά τις ολικές ηλιακές εκλείψεις, γοητευόμαστε από τη μαγεία του φαινομένου, ξεχνιόμαστε και μετά τρέχουμε να προλάβουμε να πάρουμε τις απαιτητικές αστρονομικές φωτογραφίες για τη μετέπειτα μελέτη των επιστημονικών δεδομένων μας. Αυτό μας έχει συμβεί επανειλημμένα, παρόλες τις δοκιμές προετοιμασίας. Μην ξεχνάτε, η γνώση κάνει την ομορφιά ομορφότερη.
Το περσινό καλοκαίρι παρατηρήσαμε μία εντυπωσιακή «βροχή Περσειδών». Φέτος έχουμε να περιμένουμε κάποιο ξεχωριστό φαινόμενο;
Κάθε χρόνο λαμβάνει χώρα το φαινόμενο αυτό, την ίδια εποχή. Πέρυσι το φαινόμενο ήταν απολαυστικό, διότι η Σελήνη είχε δύσει νωρίς και στον σκοτεινό, εβένινο ουρανό είχαμε την τύχη να μετράμε 1-2 διάττοντες (πεφταστέρια) ανά λεπτό. Βρισκόμουν στη Νότια Κρήτη, στη Σούγια με μία ωραία παρέα. Ξαπλώσαμε κυκλικά στην αμμουδιά και ο καθένας κοίταζε διαφορετική περιοχή του ουρανού. Όταν ένας διάττοντας διέσχιζε τον ουρανό τον μετρούσαμε φωναχτά. Μετά από μία ώρα είχαμε μετρήσει πάνω από 70.
Φέτος το μέγιστο της βροχής διαττόντων αστέρων θα λάβει χώρα 11-13 Αυγούστου. Η Σελήνη, με φωτισμένη επιφάνεια κατά 80% (τρίτο τέταρτο) θα ανατείλει και θα φωτίσει έντονα τον ουρανό μετά τις 12:00 τα μεσάνυχτα. Μπορεί να μη δούμε 80-100 διάττοντες την ώρα, αλλά σίγουρα θα βλέπουμε περίπου έναν κάθε 1,5-2 λεπτά.
Οι διάττοντες, εμφανίζονται σε διάφορα σημεία του ουρανού, αλλά όλοι φαίνεται να προέρχονται από βόρεια- βόρειοανατολικά, εκεί που βρίσκεται ο αστερισμός του Περσέα. Δεν είναι αστέρια, ούτε πλανήτες, ούτε καν μικρά βράχια που πέφτουν από τον ουρανό: Είναι μικρά σωματίδια, σαν κόκκοι άμμου, υπολείμματα ενός παλιού κομήτη, που στην αέναη, ετήσια τροχιά της γύρω από τον Ήλιο, η Γη τα συναντά κάθε Αύγουστο, καθώς πάντα, κάθε Αύγουστο, αυτή κινείται προς τον αστερισμό του Περσέα.
Διαλέξτε ένα σκοτεινό μέρος, μακριά από τα φώτα της πόλης, ξαπλώστε αναπαυτικά σε μια πολυθρόνα ή στην άμμο με τους φίλους σας και, όταν περάσει το δειλινό, αρχίστε να μετράτε πεφταστέρια. Και αν κάνετε και μια ευχή, ας είναι καλή και ας πιάσει τόπο.
___________
Κυριακή 6 Αυγούστου 2017,  / Ενημέρωση // Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ